Tuesday, January 17, 2017

ජපන්නුයි අපියි: නවකතා පටන් ගත්තු හැටි

ජපන්නුයි අපියි: නවකතා පටන් ගත්තු හැටි

නත්සුමේ සෝසෙකි- අවංක ගුරුවරයෙකුගේ කතාවක් (බොච්චන්) පරිවර්තනය: කොළඹ: සුරවීර. ඒ.වී., ප්‍රදීප ප්‍රකාශකයෝ. 1995
හිතුවක්කාර කොලු පැටියෙකු වටා ගෙතී ඇති බොච්චන් නවකතාව සිංහල පාටකයනට, විචාරකයනට ඉතා වැදගත් කෘතියක්. එය සිංහල නවකතාවේ ආරම්බය සිදු වූ අවදියේ රචිත නවකතාවක් වීම ඊට හේතුව. එම නවකතාව ආරම්භයේ එන ‘සංස්කාරක -පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය‘ යන සටහන සිංහල නවකතා ආරම්බය හා ජපන් නවකතාව ගැන අදහස දක්වන්නේ මෙසේයි.
“අවංක ගුරුවරයෙකුගේ කතාවක් නමින් සිංහලට නැගුණු ඔහුගේ බොච්චන් යන නවකථාව පළමුවරට ප්‍රකාශයට පත්වූයේ 1906දී ය. මෙම වර්ෂය සිංහල නවකථාවේ අපත සම්බන්ධයෙන් ද වැදගත් වූවකි. මුල්ම සිංහල නවකථා ලෙස සැලකිය හැකි ඒ සයිමන් සිල්වාගේ මීනා 1905 දීත් පියදාස සිරිසේන ගේ වාසනාවන්ත විවාහය හෙවත් ජයතිස්ස සහ රොසලින් 1905දි හෝ 1906දීත් ඇම්.සී. ඇෆ්. පෙරේරා ගේ මගේ කරුමෙ 1906දීත් ඩබ්ලියු.ඒ. සිල්වාගේ සිරියලතා හෙවත් අනාථ තරුණිය 1909දීත් මාර්ටින් වික්‍රමසිංහගේ ලීලා 1914දීත් බිහිවිණ. මේ අනුව සිතා බලන විට සෝසෙකි ගේ කෘතිය මුල්ම සිංහල නවකථා හා සමකාලීනව පළවූවක් ලෙස ගිණිය හැකිය. මුල්ම සිංහල නවකථාවක හා මුල්ම ජපන් නවකථාවක ස්වරූපය තුලනාත්මකව හැදැරීමට මෙම කෘතිය බෙහෙවින් ඉවහල්වනු ඇත.“
තෝකියෝවේ උපන් දෙමාපියන්ගේ රැකවරනය හරියාකාරව නොලැබූ ගැටවරයෙකු පසුව ගම්බද පාසලක ගුරුවරයෙකු ලෙස පත්වෙනවා. එහි දී ඔහු නොයෙකුත් කම්කටොලුවලට මුහුණ දෙනවා. පසුව පාසල් පත්වීම අත්හැර තෝකියෝවටම පදිංචියට පැමිනෙනවා. මේ අතර වාරය තුල සිදු වුන දේවල් වටා  ගොඩ නැගෙන මෙම කතාව ඉතා රසවත් කතාවක්. ඒ වගේම යම් යම් ජීවිතාදර්ශයන් සපයන, එවක ජපානයේ ගම්බද සමාජය ද පිලිබිඹු කරන්නක්.
කුඩා කාලයේ දීම මව අහිමිවන බොච්චන් කියෝ නම් සේවිකාවගේ ආදරය ලබයි. ඇය ඔහුට පියාට හොරෙන් යම් යම් රසකැවිලි පොත් පත් ලබාදෙමින් රැකවරනය සලසයි. පසුව පියාත් මියගිය විට අයියා සියලු දේපල විකුනා වෙන් වෙයි. කියෝද ඇයගේ ඤාතිවරයෙක් ලගට යයි. එහෙත් කෘතිය නිමවන තෙක්ම මෙම ආනන්දජනක සෙනෙහස නොනිමාවෙයි.
ගුරුවරයෙකු ලෙස සේවය කිරීමට ඈත ගමකට යාමට තෝකියෝවෙන් වෙන්වන අවස්තාවේ කියෝගෙන් වෙන්වන මොහොත බොච්චන්ගේ සිතුවිලි මගින් දක්වන්නේ අතිශය සංවේදී අයුරෙනි. මාපියන් වෙත නොමැති සෙනෙහසක් මෙහෙකාරිය සතු වීම හා මිනිස් භාවයන්ගේ ස්වබාවය අතිශය සංකීර්ණ බව පසක් වෙයි.
“මේ අපි මුණගැහෙන අන්තිම වතාව වෙන්නත් පුළුවන්. හරියට පරිස්සම් වෙන්න ඕනෑ යි සිහින් කටහඩින් ඈ පැවසුවා ය. ඇගේ දෑස් කදුලින් පිරී තිබිණි. මම නාඩා සිටියෙමි. එහෙත් මටද ඇඩුම් යන තරම් විය. දුම්රිය සෑහෙන දුරක් ගිය පසු මම කවුලුවෙන් හිස එළියට දමා ආපසු බැලුවෙමි. එසේ කිරීම මැනවැයි මට සිතිණ. ඈ ඒ වන විටත් එතැනම සිටගෙන සිටියාය. කෙසේ හෝ ඇය පෙනුණේ අතිශයින් කුඩාවටය.“ (21)
බොච්චන්ගේ හා කියෝගේ සම්බන්දය හැරෙන්නට මෙම නවකතාව ලමා ලෝකය පිලිබදවත්, පාසලක් තුල ගුරුවරුන් ලක්වන අපහසුතාවනුත්, මිනිසුන්ගේ දුර්ගුනයන් පිලිබදවත් කරුනු රාශියක් ගෙන හැර පායි. එහෙත් එකම වකවානුවක ලංකාවේත්, ජපානයේත් රචිත නවකතා පිලිබද සන්සන්දනය කලහොත් ඉතාමත් ඉදිරියෙන් සිටිනවා.

එහෙත් ගුරුවරයෙකුගේ භූමිකාව පිලිබදව හෝ සංකීර්ණ චරිත පිලිබද ගතහැකි යමක් මෙම නවකතාව තුල එතරම් නැතත් එකම කාලවකවානුවක රචිත සිංහල හා ජපන් නවකතා අතර වෙනස නම් විශාලයි. ඉතාමත් ප්‍රබන්ධමය හා අද්භුත ජනක සිංහල නවකතා වෙනුවට යථාර්ථ රීතියක් වටා ජපන් නවකතාව සැකසෙන්නට වෙර දරනු දැකිය හැකියි. කොහොම වුනත් කියවන්නම වටින ලස්සන කතාවක් බොච්චන්. ඉතිං කියවමු. 

Monday, November 28, 2016

‘‘මයෙ අම්මෙ යමු යංඩ‘‘

‘‘ආදරේ කියන්නෙ දාල යන එක නෙමෙයි බං
ආයෙ එයි කියලා බලන එකටයි රත්තරන්‘‘
(මයෙ අම්මෙ යමු යංඩ-43 පිටුව)

මානව හිතවාදී කලාකෘති මතක තියාගෙන රැකගන්නයි අමුතුවෙන්  මතක් කල යුතු ඒවා නොවෙයි. යුගයෙන් යුගයට හදවත් සනහමින් ජීවිත පිලිබද ක්ශුද්‍ර අංශු ගැඹුරින් පෙන්වමින් තද් කෘති සිය සමාජමය කාර්යන් ඉටුකරනව. එබදු පොතක් කියවීමට ලැබුනු සතුට ඔබටත් අවැසි නම් විදගන්න. මේ ලියන්නෙ ඒ සතුට වදන් මත තැවරිය හැකි උපරිමයෙන්. මනෝභාවයන් හා වචනවල ඇති දුර ගව් ගනනක්. හැම වෙලාවෙම ඒක එහෙමමයි. ඒත් කවියක් ඒ දුරස්ත බව අවම කරනව. පුදුමය ඒකයි. ‘මයෙ අම්මෙ යමු යංඩ‘ එක්ක පාටකය යමු යංඩ.‘‘ඉතින් හිත සැනසෙන විදියට අපිට දොස් නොකියා හරි ආදරබරව කම්පනයකින් ඒ කවිය ලියල තිබුන. ජීවිතේ තිත්තම තිත්ත ඇත්ත එයා ලියල තිබුණ. එදා ඉදල මම මෙ මනුස්සයගෙ කවි හොයාගෙන කියවන්න පටන් ගත්ත...‘‘ (අභිසාරිකා සහෝදරියගේ පෙරවදනින්)කවියා අල්ලගන්නෙම අපි හිතන්නැති තැනකින්, පුදුමාකාර ජීවිතයෙ. ඒත් එතැන තමයි දුකම. තිත්තම. ආදරේම. හැමදේම තියෙන තැන. කුලියාපිටිය ආදාහනාගාරෙදි අම්මව බෞතිකව නික්මෙන මොහොත ගැන වැල්වටාරම් ආලවට්ටම් මොකුත් නැතුව කවියා නිරුවත් වචන පෙල ගස්සනව. හිත කීරි ගැහෙන ඒ වදන්වල ආදරය හැංගුන අදුරු අහු මුලු එලියට ගේනව.


‘‘කලු දුමක් නැගුනොතින් පෙට්ටියයි දැවෙන්නේසුදු දුමක් නැගුනොතින් අම්මවයි නිවෙන්නෙ‘‘ අදාහානාගාරයේ ඇසෙන කුසු කුසු අතර මේ වගේ වදන් වැල් නිතරම ඔහෙ පාවෙනව. ඒත් කවිය දන්නව අම්මට මරනය සැපක් බව. ජීවිතේ ගෙනියන්න නොවිදිනා දුක් විදපු ඒ අම්ම කවියට මතක් වෙනව.
‘‘කදුලු අස්සෙන් මට පෙනෙයිඈත දවසකහාමතේ හිටිය හැටිඅම්මයි මමයි දෙන්නම‘‘ජීවිතයෙ තිබුනු එකම කවි පදය කවියාගෙන් ඈත් වෙන වෙලාව. ආදරයෙ උල්පත සිදී යන මොහොතක. චාරු වචන මොකටද?
දුගී බව උරුම වුන දිවියකට තනිවට ඉන්න බිරිදත් හැරදා ගිය විට. කවියා මේ මොහොත සිතුවම් පටක් මෙන් දිග හරියි. වහලයෙන් වතුර වැටෙන වැහි දිනක ඔහු දකින ශේශයන් අනෙක් අතට ඔවුනගේ කටුක බව හෙලිකරයි. කවියාට තරහක් නොනැගෙයි. එහෙත් මතකයද වේදනාවක්. පිලිතුරක් නැති තැන් එමටයි ජීවිතයෙ.
‘‘ මකුළු දැල් ඇද ගත්ත බිරිදගේ චීත්තත්වැහි බිංදු උරා ගත් උපත් පාලන පෙතිත්හය හතර චක්කරේ බිංදුවක්වත් නොදත්පොඩි උන්ගෙ ජංගි ටික කාවන්ට පෙරහැරක්....


.... කිරිල්ලක් උනා නම් හොටට හොට පටලවනකටු සරම ඍතුවක් වසන්තය සේ හැගෙන.... (07 පිටුව) විටෙක කවියා කියන දේවල් අමු අමුවෙ අපව හිරි වට්ටවනව. හිටි තැනම ඉන්දනව. එතැනින් එහාට මොකවත් හිතන්න බැරි වෙන තැන් ගොඩයි කවි පොත පුරාවට. ‘නිවන් පුර යන්න බස් එකක් නැති වෙලාවක... ‘ කවිය ඒ වගේ එකක්. අම්ම තමන්ගෙ ඇගම රැකියාව කරන් පුතු රකින අම්මලාගෙ හදවත විනිවිදින්න මේ අමු වචන කොහොම පෙල ගස්සනවද මන්ද? මේ අව්‍යාජ කවිය කියවන්න. කදුලු හංගගන්න. මේ තමයි තිත්ත ඇත්ත.‘‘වැහැරි තන් තාත්තා නොවන අය ඉඹිනකොටඅතුනු බන් රිදුම් දී බඩගින්නෙ වෙලෙනකෙටවේසියෙක්නෙ යකෝ මුලු ගමම කියනකොටචන්දරේ අපිට තව මරනයක් මොකකටද අපේ තාත්තත්
ආදරේ කලා හැම ගෑනිටමඅපේ අම්මට හැර‘‘ ජීවිතය කියන්නෙ අවසානයට මතක ගොඩක්. අත්හරින එක හැම මොහොතකම අකමැති වුනත් වෙන දෙයක්. බූරුවෙක් වගේ වෙන දේවල් බලං ඉන්න තියෙන මොහොතවල් කොපමනද? කවියට සිය සහෝදරයන්ට කියන්නට ඇත්තේ එපමනයි.‘‘බොහෝ දේ ලග තියා ගන්නනම් සොහෝ යුරකුමක් හෝ අත්හැරිය යුතුයි හැම මොහොතකම‘‘ සාමාන්‍ය පාටකයන්ට කියා දෙන මේ දර්ශනය ජිවිතයට කොතරම් අදාලද? උස් පහත් මිටි බවක් කොයින්ද මේ ඇත්තට. කොට්ටෙක මෙට්ටෙක පැදුරක කානුවක ගෙව්වත් ජීවිතය හැර යා යුතු එකක්. යුද්දය ගැන ඕන තරම් පත්තර වාර්තා කියෙව්වත් චිත්‍රපටි බැලුවත් ඒ එකකින්වත් මට මේ කවිය තරම් හිතට දැනුන එකක් මතක නෑ. ‘තංගම්මා මුරපොලේ සෙබලාට කී කවිය‘ කොහොම ලියවුනා වෙන්න ඇත්ද? ඇත්තටම කවියෙක්ගෙ හිතත් මහ පුදුම තැනක්. ඒකෙ නොපැලවෙන දෙයක් නැහැ. නොතැවරෙන දුකක් නැහැ. තංගම්මා පරික්ශා කරන වෙලාවට ඇගේ කදුලු ගැන හරියටම මීට වැඩිය වචනයකින් කියන්නෙ කොහොමද?


‘‘කිරි එරේ නම්
නුඹේ ගිනි බට අතරපොවමි මේ දෙමල ලේ බිද වුවදඋන්ඩයක් ගියත් මේ මැහැලියගෙ හදවතටමමත් නුඹ අතර තව අම්මෙක්ය‘‘


ඒ විතරක්ද නෑ. යුද්දයක මල මිනී යටින් දිවෙන ශෝකීම රේකාව කවියා අප හමුවේ තබමින් අසන ප්‍රශ්න තවත් යුද්දයකට පෙල ගැහෙන අදමිටුවන්ට අනින උල් පිහි වගෙයි. ඒත් ඒ පිහි තෙතම තෙත සීතලම වචන. හදවත තුවාල කරනව ඒව.


‘‘හාමතේ හිටියත් වික්කෙ නැති පොන්මනීගෙ තැල්ල කෝහත්දෙනෙක් බඩ පුරවා ගත් වඩිවේලුගෙ එලු පට්ටි කෝපත්තිනිට පමනක් දෙවැනි වූ මල මිනි හෙලුවෙන් මොකෝවැසියනේ අපි සතුරු කොට වලදැමෙනුයේ රජ සිටු බැකෝ“


මේ වේදනාවේ අකුරු ගැලපුව වදන්. පසුගිය යුද සමයේ රසවින්ද රෑ අටේ යුද වාර්තා ගැන ආයෙමත් හිතන්න හඩන්න කරන ආයාචනා. පර දමෙල්ලු අප්‍රානික නාම පද ද?
‘බුදු මල්ලියේ ඕක නවත්තපන්‘ කුඩු ගහන දාමරික සොහොයුරාට ලියපු මේ කවිය කවියාගෙ සුවිසල් තෙත් හද එලියට ගේනව. සමාජය වෙනස් කරන්න ඕන. ඒකට උදව් කරන්න ඕන. දාඩියය්, චන්ඩියය්, රොඩියය්, පද්දයි, කුඩු කාරයය් කිය කිය වෙන් කරල වහන් කරන එක නෙමේ වැඩය. කවි අස්සට ගිය විප්ලවවාදී සහෘද බව.‘‘වරෙන් මං එක්ක මං කුලී වැඩ කරනවා උඹව මට වැඩි නෑමං බලාගන්නම් ජිවිතේ නුඹෙකටුයහන උඩ ඉදන් මං මල් ආසනේ හදනවාඔව් හිගන්නෙක් තමයි මං ඒත් උඹ රජ කෙනෙක් කරනවාඔටුනු පලදන දිනේ උඹ මං මාවතේ හිනාවේගෙන ඉන්නවා....‘‘


‘බුකියකදී‘ පැදි පෙල ගෙනනෙ අශ්ව ඔට්ටු අල්ලන අසරන ජීවිත ගැනද කවියා ප්‍රකම්පනය වන වචන දිග හරියි. සානුකම්පිතව ජීවිත මුන ගැහෙන දොඩමලු වන විටදි අත්හැරිය හැකිද කවුරුවත්. කිවියා ගෙනෙන රූපක උපමා අතිශය සංවේදියි. මානව දයාව උතුරයි.


‘බුදුන් දැක නිවන් දැකපන් අස්සයිනිඋඹලාට කන්ථකගෙ සරනයි‘කන්ථක අපි දන්නව බෝදිසත්වයින් එතෙර කලා. පින්වන්තයි. එතකොට උඹලා. උඹලත් වේලක් නොකා වේලක් කන බුදුවෙන්න උනත් පුලුවන් අපි ව ගොඩ නොගෙන යන්නෙ මන්ද?


‘මහ මගට බට විටදි විටකදිකුජිතව ගිය ජොකියෝ හමුවෙති‘කවියා වෙන කිසිවක් නොකියය්. යහපත හෝ අයහපත නොපෙන්වයි. ජීවිතය ඛේදවාචකයක්. එය මේ පේන ලෝකය නෙවෙයි. මේ පේන මිනිසුන් හරිම මායාකාරියි.
මිනිසුන්ගෙ ආදරේ මිනිසුන්ටවත් නැති කාලෙක මුලු ලෝකෙටම සෙනහස බෙදන්න ආරාදනා කරනව මේ කවියෙන්. ගහකොලට සතා සීපාවට පවා ආදරය ඒතරම්ම   වැදගත්. වියදමක් යන්නෙ නැති පපු කැවුත්තෙ පටන් ගන්න ආදරය.
‘‘කිරි වරපු අම්මෙක් කිරි එරුන උඹ වගේ අම්මෙක්සතෙක් සීපවෙක් වුනත් මගෙ හිතට නෑ වෙනසක්යටි බඩට නිය තියා සූරලා බලාපන්

මං දන්න එකම දේ මගෙ වගේමයි ලේ රතුයි උඹගෙත්‘‘‘

දකිනකොට තාලයක් නැති රඩු ගොරහැඩි වගේ පෙනුනත් කවිපොත කියෙව්වම හදවත බරවනව. කවියක් කවියක් ගානෙ ඇස් කෙවෙනි බොද වෙනව. සාදාරනයි වගෙ පේන මුඩුම මේ සමාජය මොනතරම් නරකද කියල හැම මොහොතකම හිතෙනව. එහෙම හිතන්න කවිවල සුසුම් හද පසාරු කරන් යනව. තවත් මේ ගැන ලියල කියවන්න කියන්නම හිතෙනව. මානව භක්තියෙන් පිරිපුන් කවිපොතක්.
   



Friday, November 25, 2016

නමක් මොකටද කවියකට සුසුමක් සමග එක්වනු මිස

මේ අතර මග තවම
පරන වුනු ඒ දවස්
ඉන්න දෙන්නැති නිසා
ෆොටෝශොප් එකෙන් මම
පරන පුස් පොටෝ එක
අරයට හොරෙන් රෑ
දැන් එක හමාරයි
හදන ගමන් මේ

ඉතිං හිතුවක්කාර කෙල්ල
ඔබේ සොහොන ලග
තාම මං නවතිනව

නමක් මොකටද කවියකට හදවතේ ඇලෙනු මිස

තව ඇබින්දක්
වෙලා ඉන්නැතුව
කම්මුල මුලට
උනුසුම දෙන්නැතුව

වොෂ් එකක් දාගන්න
ඔච්චර වෙලා යනවද?

Thursday, November 24, 2016

නමක් මොකටද කවියකට කදුලක් අලවනු මිස හොරෙන්

අල්මාරියේ සැගවුනු
සැවැන්දරා සුවද
තැවරුනු ඔපිස් කමිස කලිසම්
තරහ ගෙදරින් ගෙන ආ
දිය කර හරී ටික ටික
සුදු දුවත් දග කොලුත්
අමතක කරවයි මාව මට
ඒ සියලු දේ මැදින්
මැවෙන දුක් මුසු මුහුන
නෝක්කාඩු නොකියන්
කූඩුවක හිරවෙන්න
පුරුදුරවෙන කුරුල්ලෙක් මං 
සැනසෙම් නුඹ තිදෙන
ගෙන තුරුලට නිතින්

නමක් මොකටද කවියකට ආදරයෙ පැහැය මිස


උදෑසන ඔබ යන්න...
හදන විට හනි හනික
ඊයෙ රෑ මතක මත
තවම රමනයක මම
අඩවන්ව ඔබ දෙසම
බලා නොබලන ලෙසට
ඉතිං ආයෙත් එන්න
හුලගක සැහැල්ලුවෙන්....
වෙලාලන්න මා

දසමයක ශේශයක් නොකොට

Tuesday, November 22, 2016

දැනගනිල්ල. උඹල මේ කියවන්නෙ සරයලිස්ට් නවකතාවක්: අසන්ධිමිත්තා



“පත්තර තමයි ලෝකෙ අංක එකේ සරයලිස්ට් සාහිත්‍ය නිර්මාණය කරන්නෙ. ... පත්තරවල ඉන්ද්‍රජාලට ගහන්න රුෂ්ඩිටවත් බැහැ. අර සල්මන් රුෂ්ඩි සැටනික් වර්සස්වල කියනව වගේ කෙල්ලන්ගෙ කටවල් ඇතුළට සමනළයො රිංගන්නෙ පත්තරවල. ... මුහුණු නැති ළමයි උපදින්නෙ පත්තරවල.... අත දරුවො පෙර ආත්ම කියවන්නෙ පත්තරවල. ... දැන් අලුත්ම ඉන්ද්‍රජාලය තමයි අල්ලලා බදාගන්න බැරි තරම් මහත මිනීමරු ගැහැනිය. ... හැබැයි ඒකෙ ඉන්ද්‍රජාලික බව අර ඔක්කොමටත් වඩා වැඩී. ... මොකද මිනී මැරුමක් නොවන මිනීමැරුමක් කරන ගැහැනියක්නෙ එතන ඉන්නෙ... හා හා...“ (151 පිට)

ඉන්ද්‍රජාලික බව වැඩිම කෘතියක්.
මේ සරයලිස්ට් නවකතාවෙ කියන විදියටම පාටකයට අසන්දිමිත්ත කියවන්න ගත්තම දැනෙන අපුල, ඔක්කාරමය ගතිය ඉන්ද්‍රජාලික බව වැඩිවීමම තමයි.
තඩි මහත ගැහැනියක් වටා ගෙතෙන මේ කතාවෙ සාමාන්‍ය සිදුවීම නම් එම ගැහැනිය තම යාලුවෙකුට කියනව තමන්ගෙ කතාව ලියන්න කියල. යාලුව කතාව ලියනව. එයා කියන විදියට මිනිමැරුම්වලට එයා සම්බන්දයි. අන්තිමට එයාව පොලිසියට අරන් යනව. ඒත් මිනිමැරමක් ගැන වාර්තා වෙන්නෙ නැ. පස්සෙ බලන කොට එයා පොත් කියවල ඒවයෙ තියෙන විදියට තමයි මේක ලියන කෙනාට කියල තියෙන්නෙ. පොලිසියෙදි එයා විකාර කියවන්න ගන්නව.

සාමාන්‍ය ලෝකයත් එක්ක සම්බන්ද වෙන ගමන් වෙනත් තල හා සිදුවීම් මුසු කරන්න කතුවරය තමන්ගෙ කෘතිය තුල දරන ආයාසය දරන්න අපහසු තරම්. තමන්ගෙ පුංචි පිට්ටනියෙ දන්න සේරම සරඹ පෙන්නන්න උත්සහ කරල තියෙනව. වැඩිපුම මැඩිගො රවුමෙ එක්ක යනව කියවන කෙනාට කලාන්තෙ හැදෙන තරමටම. ඇත්තටම කතාවක් මේ තරම් පටලවල කියන්න ඖනද?
නිදසුනක් විදියට ගෙම්බෙක් ගමු. (ගෙම්බ තමයි මරුම නිදසුන. පරිනාමවාදය උගන්නන ජීවියා.) ගෙම්බි වතුරට බිත්තර දානව. ගෙම්බ පිටේ තියාගෙන. බිත්තරවලින් එන ඉස්ගෙඩියො මාලු වගේ වතුරෙ හැදෙනව. කකුල් ආවම හිමිහිට ගොඩට එනව. පස්සෙ වතුරෙ ඉන්න බැරිව යනව.
ඒවගේම එක එක කතාවල ගෙම්බ රාජකුමාරයෙක්ගෙ හාදුවකින් ලස්සන කුමාරියක් වෙනව. ශ්‍රෙක් කතාවෙ රජතුමා රෑට ගෙම්බෙක්. මේ කතා ඉවරයක් නැතිව ගොඩනගන්න පුලුවන් ඒව. දවල්ට ගෙම්බෙක් වෙන කුමාරය ඇත්ත ගෙම්බියක් එක්ක ඉන්නව. රෑට කුමාරිත් එක්ක ඉන්නව. මුලු රාජ මාලිගාවම ගෙම්බන්ට වෙන් කරන්න වෙනව. මේ වගේ. අසන්දිමිත්ත කතාව දිග්ගස්සන්න මේ වගේ උපක්‍රම සෑහෙන්න ඔබල තියෙනව.
1 කතාව පටන් ගන්නෙ ඉතාම සාමාන්‍ය දුරකතන සංවාදයකින්. අසන්දිමිත්තා තමන්ගෙ පන්තියේ සගයෙකුට තමන්ගෙ ජීවිත කතාව ලියන්න කියනව. පත්තරේකට. නවකතාවක් වගේ. රාත්තල් තුන්සියක් බර අසන්දි මිත්ත ගැන හැඩරුව, ඇත්තනම, නවකතාව ඇතුලෙ ඉන්න කතුවරය ගැන විස්තර මේ කෑල්ලෙදි ගේනව.
02 දැන් අසන්දිමිත්ත කියන විදියට නවකතාව ඇතුලෙ ඉන්න කතුවරය ලියන කතාව පටන් ගන්නව. අපි දැනට මෙයාට කියමු කාල්පනික කතුවරය කියල.
අසන්දිමිත්ත බසයක යනව. එයා ගාව වාඩිවෙනව කොල්ලෙක්. මහත්තයෙක් වගේ ඇද ගත්තු. මේ වෙලාවෙ අසන්දිගෙ ඔලුවට එන අදහස් කාල්පනික කතුවරය ලවා අපිට කියන්න ඇත්ත කතුවරයගෙ ඔලුවෙ මවාගෙන ඉන්න ලංකාව ගැන අදහස්.
“දැන් ඔබ කියයි මගේ පිරිමි ඇසුරයි ශරීරයයි කියන කාරණා දෙක අතර හිදැසක් පරස්පරයක් තියෙනව බව. පිරිමි කැමති හීන් හැබැයි පළල් උකුළක් සහ දිග කකුල් තියෙන ගෑනුන්ට. මං කියන්නෙ මෙච්චරයි. ලංකාවෙ පිරිමි ගෑනුන්ගෙ ශරීර සොබා ගැන ගැන පුරාජේරු කියන කොට හීනි, උස ගැන කතා කළාට ඔවුන්ගෙ මනුකය ඇවිස්සෙන්න නම් මාංශ කළ්‍යාණිය තරව පිහිටා තියෙන්න ඕන.....
බලාගෙන ගියාම කෙනෙකුගෙ ශරීරය කියන්නෙ හිර කූඩුවක් තමයි. .... ප්‍රේමය කියන්නෙත් හිර ගෙයක්. පුදුමයෙන් වගේ මා දිහා බලන්න එපා අනේ. ඔය අදහස් මගේ නෙමෙයි. මගේ කතාව ලියන ලේඛක මහත්තයගෙ.“
දැන් දෙවන පරිච්ඡේදයේදී අපි දැනගන්න ඕන මේ කොටස කාල්පනික කතුවරයගෙ අදහසුත් තියෙන අසන්දි කියන කතාවත් තියෙන මිශ්‍රනයක් බව. පුදුමයෙන් බලන්න එපා. මමත් ලියන්නෙ පොතේ තියෙන ඒවම තමයි.
ඊ ලග කොටසෙදි බසයෙදි හම්බවෙන අහඹු මහත්තය අසන්දිගෙ ගෙදර යනව. රැ එහෙ ඉන්නව. ඒත් රෑ ඇත්තටම උනේ අර මහත්තය බොරු කොන්ඩයක් දාගත්තු බොරු දත් දාපු කෙනෙක් බව දැන ගන්න එක. ඒත් මිනිහ අසන්දි බියට පත්කරනව. එහෙම නවතිනව. අසන්දිගෙ දරුවන් දෙදෙනාටත් සලකනව. මිනිහ විකී. නම සිරිනාථ වුනත්.මේ සිදුවීමෙදි අසන්දිගෙ ඇත්ත නම ප්‍රේම ලතා බව පාටකය දැන ගන්නව.
ඒ කොටස අවසානයෙ අසන්දි හා විකී අතර යන දෙබස් ඉවර වුනාම කාල්පනික කතුවරය මැද්දට පන්නනව. ඒතනදි පාටකය දැනගන්න ඕන කාල්පනික කතුවරයයි, අසන්දියි කියන කතාව ඇත්ත කතුවරය ආයෙ ලියන බව. නැත්තං වැඩේ පැටලෙනව. අසන්දි කාල්පනික කතුවරය ලියපු කතාව කියවමින් ඉන්නෙ. එයා ඒව විවේචනය කරනව.  ඒකයි ආයෙම මෙහෙම සදහන් වෙන්නෙ.
“අපගේ ලේඛක මහතා නම් කියන්නෙ මේ දෙබස් දේශපාලනිකයිලු. අතිශය යථාර්ථවාදීලු. අනේ මම දන්නෙ නැහැ මේ ලේඛකයො කියන අය අපේ ජීවිත ගැන කොහොම හිතනවද කියල. කොහෙම හරි මේ කතා බහට පස්සෙ අපි කාමරේට වැදිල දොර වහ ගත්ත.“
මේ කොටස දැක්කම මට ඒක එඩිට් කරන්න හිතුන. මෙහෙම.
“අනේ මම දන්නෙ නැහැ මේ ලේඛකයො කියන අය පාඨකයේගෙ ජීවිත ගැන කොහොම හිතනවද කියල.?“
03. පසුව අසන්දි කියන විදියට විකී එයාගෙ තුන් වැනි මිනිහ. කලින් සිරිනාථ කියල කෙනෙකුත් විල්සන් යනුවෙන් අයෙකුත් ඉදල තියෙනව. මේව මතක තියාගන්න. ඔබව අසරණ වෙන්න පුලුවන්.
04. 49වන පිටුවෙ විස්තර කරන්නෙ අසන්දි දකින හීනයක්. ඒකෙදි විකිගෙ මල මිනිය ගෙදරට ගේනව. ඒ පස්සෙන් විකීගෙ පලමු කසාදෙ බිරිදත් එනව. එයා මිනිය ඉල්ලනව තමන්ගෙ ගෙදර එක්ක යන්න. පස්සෙ විකී මිනී පෙට්ටියෙන් නැගිටිනව. එයා බොරුවක් කරල තියෙන්නෙ. මේ හීනයත් කාල්පනික කතුවරයා මවපු එකක් බව අසන්දි කියනව. ඒත් ඇත්තටම එයා දැකපු හීනෙත් මේ ලියමනත් අතර වෙනසක් ඒ තරම් නැති බව අසන්දි කියනව. (53 පිටුව)
05. 56 වෙනි පිටුවෙ ඉදල කාල්පනික කතුවරයට නමක් පට බදිනව අසන්දි. මහ ලියන කියල. අසන්දිට මහලියන කියනව විකීගෙ දාර්ශනික අදහස් වල්පොල රාහුල හාමුදුරුවන්ගෙ සත්‍යෝදය පොත් පිංචෙන් ගත්තුව කියල.
06. අසන්දිගෙ කතාවට කාල්පනික කතුවරය ආයෙ මැදිහත් වෙනව. කාල්පනික කතුවර මහලියන විකීගෙ හීනවලට හොරෙන් ඇතුලු වෙනව. රූපාන්තරන භීතිකාවකින් පෙලෙන විකී ගැන එහිදි සොයා ගන්නව. දැන් තවදුරටත් විකිගෙ හීන විකිට විතරක් සීමා වෙන්නෙ නැහැ. ඒව මහලියනත්ථ ඔහුගෙන් අසන්දිත් දැනගන්නව. ඒ කියන්නෙ විකීට තමන්ගෙ හීන ගැන බොරු කියන්න බැහැ. අසන්දි කියන විදියට මේකත් කාල්පනික ලේකකයගෙ මනස්ගාතයක්.
‘‘මහලියන නම් කියන්නෙ වික්‍රමසේකර රූපාන්තරන භිතිකාවකින් පෙලෙන බවයි. මේ ලේඛකයන්ගෙ මනස්ගාත මට නම් වික්‍රමසේකර තරම්ම ප්‍රෙහ්ලිකාවක්‘‘. (58 පිටුව)
07.කතාව මැද හරියෙදි මහලියන අසන්දිට තැනක් දෙන්නෙ නැහැ. එයාම අසන්දිගෙ කතාව කියනව. ඒත් අසන්දි ‘‘මහලියන. මට ඉඩ දෙන්න. මේ මිනිහගෙන් ඇත්ත වමාරන්න. ‘‘
ඊට පස්සෙ ‘‘ මේ කතාව මෙතනදි වෙන අතකට හරවන්නට සිදුවන බව මහ ලියන මට මතක් කලා‘‘ වගේ දේවලින් පාටකයාව දුරස්තීකරනය කරනව. සරලව කිව්වොත් තදාත්ම විඝටනය. “ උඹල මේ කියවන්නෙ නවකතාවක්. මතක තියාගනිල්ල. වගේ.“
08. අසන්දි දිගටම කතාව කියනව. සුජීව මහලියන කතාව ලියනව. එයා අසන්දිගෙ කතාව නවකතාවක් කරනව. සුජීව බොරු ලියනව වගේ දැනෙනකොට අසන්දි එහෙම කරන්න එපා කියනව. (64 පිටුව) පාටකයට කියනව මේක ඇත්ත කතාවක්. ඒක පිලිගන්නත් කියල.
09. 75වන පිටුවෙ ඉදල වෙනත් කතාවක් පටන් ගන්නව. ඒත් පස්සෙ එකතු වෙන්න ඕන කෑල්ලක් ඒක. මහලියන අසන්දිගෙන් බැනුම් අහනව මේ වැඩේට. මහලියන කියන විදියට පිලිවෙලක් නැති අසන්දි ගැන පිලිවෙලට කියන්නෙ කෝමද? ඇත්ත තමයි. මේ අතර අසරනියන්ගෙ ආරාමය කියන සංවිදානයක් හදාගෙන රට වටේ ඉන්න ගෑනු රවට්ටන රස්සාවක් විකී හොයා ගන්නව. ඒකට එන ලිපියක් අනුව ඔවුන් මංගලිකෙක්ව හොයගෙන යනව.
පොතේ 103 පිටුව වෙනකොට අසන්දි මිත්තා හැලෙනව. ඒ කියන්නෙ දැන් කතාව කියන්නෙ මහලියන. අසන්දි අතින් ඒව සකස් වෙන්නෙ නැහැ. ‘‘මෙතැන් සිට කතාව කියන්න වෙන්නෙ මට. මම සුජීව මහලියන. අසන්දිමිත්තාගෙ පුරක...“ මේක වෙන්නෙ අසන්දිගෙ ගෙදරට හැරෙන තැන කඩේ ලාල් කියන විදියට පොලිසිය අසන්දිව අත්තඩංගුවට ගන්න නිසා.
10. මේ කතාවට මහලියනගෙ බිරිද හවුල් වෙන්නෙ මෙතැන ඉදල. එයා අසන්දි මිනි මැරුමකට සම්බන්ද බව කී දවසෙ ඉදල බියෙන් ඉන්නෙ. මේ අතර වික්‍රමසේකර ගැන කතාවක් ගොඩ නගනව මහ ලියන. ඔහු ඒ බව පටන් ගන්නෙ මෙහෙම. “වික්‍රමසේකර මගේ හිස් ගෙඩිය ඇතුළට රිංගලා හරිබරි ගැහිල වාඩි වුනා වගේ මට දැනුන.“ ඊට පස්සෙ වික්‍රමසේකර පිටකොටුවෙ ඉන්න දර්ශනයක්. ඔහු අසන්දි වගේ තවත් කෙල්ලෙක් අල්ල ගන්න හදන ආකාරය. එතැනින් ඒක ඉවරයි . ඉවරයි කිව්වට ඉවර නැ. තව තියෙනව.
11. වික්‍රමසේකර මහලියනගේගේ ගෙදරට කතා කරල. ඇත්තටම නම් වසන්ති මහලියනගෙගේ බිරිද රැවටිල. කතා කරල තියෙන්නෙ වීරසේකර. පත්තර යාලුවෙක්. බයට ඇහිල තියෙන්න වික්‍රමසේකර කියල. විරසේකර කියන විදියට ගෑනු දෙන්නෙක් මැරුව කියල පොලිසියට කියල තියෙන්නෙත් අසන්දි. ඒත් තවම එහෙම ආරංචියක් නෑ.
12. ආපහු අසන්දියි වික්‍රමසේකරයි මංගලිකා හමුවෙන්න ගිය කතාව. එතැනදි වික්‍රමසේකර හීනයක් දකිනව. මාදාරගෙ අම්ම ඇවිත් එයාට වෙඩි තියනව. ඒත් ඇත්තටම වෙන්නෙ මදාරා විකීගෙ කාමරයට එන එක. විකී අතින් මදාර මිය යනව. අනතරුව මේ මරනය වහ ගන්න මදාරගෙ මහලු මවත් විකී අතින් මිය යනව. මෙතනදි අයෙම අසන්දි එනව. මහලියන නිවැරදි කරනව. ඒත් ඒකත් මහලියන හිතල කරන දෙයක් මිසක් ඇත්ත නෙමෙයි. ඇත්තම නම් මේටික එයාගෙ යාලුව වීරසේකර කියවමින් ඉන්න ටිකක්.
“අතේ තිබුන කඩදාසි ටික මේසය මතට වීසි කල වීර සේකර මහ හඩින් හිනා වෙන්න පටන් ගත්තා.“
13. කතාවෙ අවසාන බාගයට වන විට කාල්පනික කතුවරය දැඩි අර්බුදයකට ලක්වෙනව. ඇත්තම කිව්වොත් එතැන ඉදල තියෙන්නෙ කතුවරයා කියන විදියට සරයලිස්ට් සංකීර්ණතා. විචාරයක්. කාල්පනික කතුවරයා විකී ගැන ආයෙම ලියන්න පටන් ගන්නව. ඒත් ඒ වෙනකොට අසන්දි හිරකූඩුවෙ විකාර කියවන්න පටන් අරන්. පිස්සුවෙන් වගේ.
‘මේ ටික ලියාගෙන මම නලල මිරිකන්න පටන් ගත්තා. මොනවද මම මේ ලියන්නෙ?..... නවකතාකරුවෙක් හැටියට මම හරි අර්බුදයක ඉන්නෙ. මේ කතාව මම ලියන්න ගත්තෙ ඇත්තටම සිදුවුන බව කියන අවස්ථා කීපයක් පදනම් කරගෙන.“
ඇත්තටම අපිට හිතෙන්න පටන් ගන්නව. ‘මොනවද අපි මේ කියවන්නෙ ‘ කියල. හාද?
පස්සෙ අසන්දිගෙන් කතාව ඉල්ලා ගන්නවා වෙනුවට කාල්පනික කතුවරයයි එයාගෙ යාලුව වීරසේකර මාර්ගයෙනුයි ඇත්ත කතුවරය තවත් කතාවක් ගොඩනගනව. ඒක තමයි මාරම සරයලිස්ට්.
ඒ අනුව වීරසේකර කියන විදියට මේක අසන්දි නම් තඩි මහත මස්පර්වතීගේ බොරුවක්. Behind the bench වගේ නමක් තියෙන පොතක සිංහල පිටපතක තියෙනව. ඒකෙත් තියෙන්නෙ මේ වගේ කතාවක්. (මේ අන්තර්පටිත ගවේශනය නොකල සිංහල කියවන්නන්ට සාප වේවා) ඒ වගේම විකීව අසන්දි මිත්තට මුන ගැස්සීම කාල්පනික කතුවරයගේම වැඩක්.
14. මේ අතර අපට කාල්පනික කතුවරයා අපට අගවනව අසන්දි පොත් කියවන චරිතයක් කියල. එතකොට මේ අසන්දි ගොතපු කතාවක්. විකී කියන්නෙ මහලියනගෙ චරිතයක්. පසුව අසන්දිගෙ ගෙදරට යනව වීරසේකර හා මහලියන. අසන්දිගෙ ගෙට හැරන තැන කඩේ ලාල් හමුවෙනව. අසන්දිගෙ ගෙදර ලාල් කුලියට දීපු එකක්. ලාල් කියන විදියට අසන්දිට ලමයි නෑ. විකී කියල මිනිහෙකුත් ඉදල නෑ. එකා දෙකා කියල ඒ ගමේ කොල්ලො දෙන්නෙක් නම් ඉදල තියෙනව.
ඒ දෙන්න අන්තිමට අසන්දිගෙ ගේ ඇතුලට යනව. එතැන තිබිල හමුවෙන අභ්‍යාස පොතක කතාවක කුරුටු හමුවෙනව. අසන්දි කතාවක් ලියන්න හදල. පත්තර ගොඩාක් හමු වෙනව. අසන්දි හොදම කියවන්නියක්. වල්පොල හාමුදුරුවන්ගෙ සත්‍යෝදයත් හමුවෙලා. ඒ කියන්නෙ වීරසේකර නම් හොදම රහස් පොලිස් කාරයෙක්.
වීරසේකර: ‘‘අසන්ධිට උනේ එයා කියවන දේවලින් ලෝකයක් නිර්මාණය කර ගැනීම.  ඔය කතාව අර පොත ආශ්‍රෙයන් නිර්මාණය කර ගත්තු එකක්.  ඒ අතින් නම් ගෑනිට නිර්මාණ ශක්තියක් තියෙනව. හැබැයි ඉතිං වැඩි හරියක් උඹ අතින් දාපුව“
මහලියන;‘‘ එහෙමමත් නැ. හැබැයි මේ කතාව ඇතුළෙ ඇත්තයි බොරුවයි කියන දේ අතර සීමා ඉර බොද වෙලා“ (151 පිටුව)
ඇත්තටම ඒක පිලිගන්න. අසහෘදය, මේ කියන්නෙ ඔබට.
15 තවම කතාව ඉවර නෑ. මහලියන ගෙදර යනව. යනගමන් වසන්ති කාර් එකට දාගන්නව. ඇත්තට නෙමෙයි. අයෙම වික්‍රමසේකර වසන්තිට කතා කරනව. මහලියන ගෙදර නැ.  අයෙම අසන්දි නැතිව කතාවක් පටන් ගන්නව.
මහලියන: ‘‘ මට හිතෙන්නෙ මගේ නවකතාව වෙන රටාවකින් මගේ මනස තුල පෙගැහෙන්න පටන් අරගෙන. “
ඔහු ගෙදර යනවිට වසන්ති වීකම අතින් මැරුම් කාල. ඈතින් වීරසේකර හිනාවෙනව අහෙනව. ඒ කියන්නෙ මහලියන ආයෙම කතාව ලියනව. අසන්දි නැතිව වසන්ති එක්ක. ඒකයි මෙහෙම ඉවර කරන්නෙ.
‘‘ඉවරයි. (ඉවර නෑ) ‘‘
දැන් තේරුනාද. උඹල කියවන්නෙ සරයලිස්ට් නවකතාවක්. පරිස්සමින් කියවපල්ල. මට වමනය ගියා. ලේත් එක්ක. සිගරට් 50 කරපු එක හොදයි. ඊට වැඩිය හොදයි මාර්ග නීති කඩන අයට දඩය වැඩි කරපු එක. ඔය දෙවිදියෙන් එකකින් මම ඉක්මනට මැරෙන එක නැවතුනා යහපාලනයට පින් සිද්ද වෙන්න. ඉතිං අසන්දි මිත්තා. යෝද මස්කන්ද? ආයෙ හමුවෙමු. ඔයා මානව දයාවෙ කී වෙනි සැතපුම පහු කලාද කියල මට බලන්න ඖන. මානව දයාවෙන් පිරිපුන් වුනේ නැත්තං මසින් පිරිපුන් වීමේ පලය කිම?



Tuesday, October 25, 2016

ඊ ලගට


එක්තරා අදුරු යුගයක් පහු කරමින් අලුත් අදුරු යුගයක් උදා වුනා. උදා වුනා කිව්වත් ඇත්තටම  ඒක උනේ බහුතරයක් බුද්දිමත් මිනිස්සුන්ගෙ මැදි හත් වීම මතමයි. තමන්ම නිර්මානය කල අදුරු යුගය පෙර යුගයට වඩා හොදයි කියල කියන්න හරි නැත්තං අදුර තුල නිමග්නව සිටි සාමාන්‍ය ජනතාවට අලුත් අදුර පරන අදුරට වඩා වෙනස් වෙන හැටි කියන්න සිද්ද වුනා. වැඩි දෙනෙක් කලේ නිහඩව සිටීම.
මේ අතර ලෝකයේ හැඩය ටික ටික වෙනස් වෙන්න පටන් ගත්ත. විද්‍යාඥයෝ අනාවැකි පල කලා ලෝකය වේගයෙන් ඇලවේගෙන යනව කියල. මේ නිසාම සීත රටවල් උෂ්ණාධික රටවල් වෙන්නත් උෂ්ණාදික රටවල් සීතල වෙන්නත් පටන් ගත්ත. මේ නිසා මෙතුවක් කල් පැවති සංස්කෘතික ලක්ෂන වේගෙයෙන් විතැන් වෙන්න පටන් ගත්ත. සීතල දේශගුනය අනුව හැඩගැහෙන්න ආසියාතික හා අප්‍රිකානු රටවලට සෑහෙන්න කාලයක්  ගතවේවි. ඒත් ඒ අය සිතන පතන හැටි පවා වෙනස් වෙන්න පටන් ගත්ත. ලමයි හදන ප්‍රමානය ආගමික මති මතාන්තර හැමදේම.
ලංකාව රුසියාව පිහිටි තැන තමයි ස්ථාන ගත වුනේ. රුසියාව චීනය සමකාසන්න රටවල් වුනා. මෙපමන කලක් යුරෝ කේන්ද්‍රීයව පැවති මැනුම් රටාව ග්‍රිනිච් රේඛව තවදුරටත් ඒ තැන්වල තිබුනෙ නැ. ඒවට විකල්ප ක්‍රම හදා ගන්න හැමෝම ඉක්මන් වුනා. මේක සංක්‍රාන්ති සමයක්.
තව අවුරුදු පහකින් සජිත් ලංකාවෙ පාලකය වෙනව කියල අනාවැකියක් රට හැම තැනම පැතිරිලා ගියා. ‘ඒක හරියාවි. රනිල් දිනයි කියල හිතපු නැති කාලෙක තමයි එයා රජවෙනව කීවෙ. 2030 ඒ අතින් තීරණාත්මක වේවි. ‘
ඒත් මේ වෙනකොට ලංකාවෙ ඇරෙන්න වෙන එකම රටකවත් පක්ස දේශපාලනයක් තිබ්බෙ නැ. ඒක තවදුරටත් නඩත්තු කරන්න ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයට බැරි වුනා. ඒ වෙනුවට සාමූහික රාජ්‍යයන් බිහිවෙන්න පටන් ගත්ත. රටවල හැමදේම ඉහල මන්ඩලයකින් තීරනය වුනා. සාමාන්‍ය රාජ්‍ය සේවයන් එපරිද්දෙන්ම සිදු වුනත් ඒ හැමදේකටම මිනිස් ශ්‍රමය ඉතාම අඩුවෙන් තමයි ඕන උනේ. ටික ටික මිනිස් ශ්‍රමය නොවැදගත්ම දෙයක් බවට පත් වුනා. මොනවද ඇත්තටම අපි කරන්න ඕන. මිනිස්සු හිතන්න පටන් ගත්ත. හිතන්න හිතන්න ඒක මහ අවුලක් වුනා. මිනිස්සුන්ගෙ ඇගවල් පුංචි වෙලා ඔලු ලොකු වෙන්න පටන් ගත්ත. ඒකත් පරිනාමවාදය අනුව වෙච්ච දෙයක්. ජිරාෆ්ලගෙ බෙල්ල දික් වුනා වගේ. ස්වබාවික මොල තියෙන මිනිස්සුත් කෘතිම මොල තියෙන මිනිස්සුත් කියන වර්ග දෙක අතර ගැටීම් මතුවෙන්න වැඩි කාලයක් ගියේ නැ.
ඊට පස්සෙ මොක වුනේ. යාපනේ තව රන්ඩු වෙන මිනිස්සුන්ට ඉන්න බැරි වුනා. මේ වනකොට ඉන්දීය සහයෝගයක් තිබ්බෙ නැ. ඉංදියාව ආක්ටික් ඇන්ටාක්ටික් වගේ වුනා. අලුත් හිම යුගයක් ඒ රාජ්‍යයන් මත ග්ලැසියර වෙමින් තිබුනා. අලුතින් ඇති වුන බුමි බෙදා වෙන් කරගන්න ලෝක සම්මුතියක් ආව. අලුත් සිතියම් හදන්න ඕන උනා. ලෝකයම හරියට බිසී වුනා. ලංකාව විතරක් මේ තරගයෙන් බේරිලා පුරුදු ඡන්ද ක්‍රමයම අනුගමනය කලා. හිනා වුනා. කැව බිව.
ඊට පස්සෙ. ඊට පස්සෙ දවසක තමයි අහම්බෙන් මට ඔයාව හම්බ වුනේ. ඔයා ඇමරිකාවෙ ඉදල පරන රුසියාවට සංක්‍රමනය වෙන බෝට්ටුවක ඇවිත අනාත නිවාසයකට ඇවිත් හිටිය. මතකද? ඔයාව මම දැකපු පලමු මොහත. අකුනු සැරයක්වගේ.
සරනාගත ජීවිත දහස් ගනනක් මුහුදට බිලි වුනා. පරන යුරෝපීයයන් සරනාගත කදවුරුවල අදුරු ජීවිත ගෙවන්නට පටන් ගත්ත. නැවත ඔවුන් වහලුන් කම්කරුවන් ලෙස අලෙවි වුනා. මේ අතර ඔවුන් නව යුරෝපීය අධිරාජ්‍යවාදයට විරුද්දව සටන් කරන්න ලියන්න තර්ක කරන්න පටන් ගත්ත.  ඔයා කියපු විදියට නව යුරෝපීයන් හරිම නරකයි. මානුශික නැ.
‘‘ශිත කදුකර මීදුම අධිකයි පමා වුණෙමි සොදුරේ‘‘ කියල ගහපු සිටිබි බසය හිමින් හිමින් හිමින් හැටන් බලා ගමන් කරන්න පටන් ගත්ත.

Wednesday, October 19, 2016

හකාවතී: කියවල අඩන්නද? හිනාවෙන්නද?



ඩෝසන් ප්‍රීතිගෙ ‘හකාවති‘ කියවල ඉවර වුනා. වෙනම කල්පිත ලෝකයක් කියල එයා මුලින්ම කියල තමයි කතා පටන් ගන්නෙ. ඒත් මේ කතාව සිංහලෙන් ලියල තියෙන්නෙ. බහුතරයක් සිංහල පාටකයො කියවන්නෙ. ඒ අයට මේ කියවන්නෙ අපි ඉන්න ලංකාව කියන අද්භුත රට ගැන හිතන එක නවත්තන්න ප්‍රීතිට බැහැ. එයා එහෙම කියන එක මුලු පොතටම අදාල නිර්වචනයක් ලෙස ගත්තොත් අපි ලංකාවෙ වෙන සිදුවීම් ගැන දැන් හිතන හැටි එහෙම තමයි. තමන්ට වෙනකම්ම ඕනම බරපතල කාරනයක් නොදැක්ක ගානට, වෙන ලෝකෙක වෙන දෙයක් ගානට හිතන්න අපි පුරුදුවෙලා ගොඩක් කල්. අපි හැමෝම ‘ඔබ නැතුව ඔබ එක්ක“. මම නැතුව මම එක්ක.
ප්‍රීතිගෙ කතාවල වාක්‍ය හරිම දිගයි. හරියට ජාතක කතාවල වගේ. එක්කොත් එක ඡේදයක් එක වාක්‍යයක්. නැත්තං වාක්‍ය දෙකක්. එහෙම නැතුව ලියල තියෙන කතාවක් නම් ඒ අවස්තානුකූල වර්නනයක්. පස්වෙනි කතාව ‘මාරාව‘ ඒ වගේ කෙටි වාක්‍ය තියෙන කතාවක්. බුත්සරනෙ නාලාගිරි දමනය වගේ.
ඔහු සාමාන්‍ය සිදුවීමක් කවදාවත් නොවෙච්ච දෙයක් වගේ අපි ලව්ව කියවනව.
“මම සරම කඩල දමල චීත්තෙත් එකපාරින් කඩල දැම්මා. ඉර එලිය යම්තමට වලාකුලු අස්සෙන් ගන සැරේට විහිද විහිද තිබ්බ මොහොතකට විතර. චීත්තෙ තිබ්බ මල් පොහොට්ටු හතර වටේ පදුරුවල පිබිදුනා වගේ මම දැක්කෙ අහසෙ විදුලි කෙටුමකුත් එක්කලම. යටිකය නිරුවස්තරේ එයා බිමට වකුටු වුනාම පිටිපැත්තෙ කොදු නාරටිය තට්ටමෙ දෙබෙදුමට පැතිරිච්ච හරිය ඉර බහින මූකලානෙ කදු පන්තිය වගේ දිස්නෙ දුන්න ආලෝකෙට...“
ඉතිං මේව ජාතක කතා නොවෙන්නෙ ඇයි? මේ කතාවල ඉන්න අයත් කවදහරි බුදුවෙන බුදු පැල නෙමෙයිද? මිනිස්සුම නං බුදු වෙන්නෙ...... ලෝ වාසී සියලු බුදු වරුන්ට මාගේ නමස්කාරය වේවා. අයිසිස්/අමෙරිකන්/නාසියන්/ලාමාවරුන්/ හීනයානිකයන්/ මහායානිකයන් හැමෝම බුද්ධාංකුර. කිසිම කෙනෙක් සුවිශේෂිවත් නොවැදගත්වත් නොවන බව ප්‍රීති නොකියා කියනව.
ප්‍රීතිගෙ ප්‍රීති වාක්‍ය හරිම දුක්බරයි. මිරැන්ඩාගෙන් පටන් ගමු. මිරැන්ඩා වගේ ගැහැනියක් ලංකාවෙ පිරිමියෙක් ඇත්තටම බාර ගන්නෙ කොහොමද? පක්ශෙ වැඩ කරන, රෑ දොලහට ගෙදර එන ගෑනියක්. ස්වාධීන චරිතයක්. කේතලයක්, රෙදිසෝදන යන්ත්‍රයක්, ලමයි හදන කිරිදෙන මැශිමක්, සැමිය කියන දේ අහගෙන පවුල රැකගෙන ඉන්න දෙනෝදාහක් ගෑනු මැද්දාවෙ මිරැන්ඩව අපි බාර ගන්න ලෑස්තිද?
ප්‍රීති දුකෙන් අහන ප්‍රශ්නය අපිට තේරුම් ගන්නම වෙනව අකමැත්තෙන් වුනත්. සදලතා නිශ්ශංක හා වන සම්බන්දය අතිශය මානුශික වුනත් මිරැන්ඩා වේසියෙක් නොකර නිශ්ශංකට හිතන්න බැරි වුනා. සදලතා එක්ක සම්බන්දය සාදාරන වෙන්න නම් මිරැන්ඩ වේසියෙක් කියල හිතවගන්නම වෙනව නිශ්ශංකට. අපි හැමෝම අනියම් සම්බන්දතා නියම් කර ගන්න මානසික වේසයො සහ වේසාවියෝ නිර්මානය කර ගන්නව. නිශ්ශංකට වෙන්නෙ ඒක. ඒක අපේ සංස්කෘතිය අපිට දායාද කරන දෙයක්. ඒ සංස්කෘතිය තවදුරටත් පවත්වාගෙන යාම මිරැන්ඩල එක්ක ඉන්න මිනිස්සුන්ට කරන්න බැහැ. හොදම දේ සදලතා කෙනෙක් හොයා ගන්න එක. ඒක කරන්නත් සංස්කෘතිය ඉඩ දෙන්නෙ නැහැ. කතා හදනව. සදලතයි දරුවයි බාත්රෑම් එකේම කුනු වෙන්නෙ ඒකයි. ඒකයි ප්‍රීතිගෙ දිග වාක්‍ය හරිම ශෝක බරිත. ඒවායෙ තෙත් ගතියට සුහදයෙක්ව ඇදුම දක්වා ගෙන යන්න පුලුවන්.

ප්‍රීතිගේ මන:කල්පිත ලෝකය තුල ආයෙම කතා කරන්නෙ වත්මන් ලංකාවෙම අතරමං වුනු මිනිස්සුම නෙමෙයිද? ලංකාව කල්පිත ලෝකයක ඇතුලට දැම්මම ප්‍රශ්නෙ කැත නැතුව කතා කරන්න පුලුවන්. ලැජ්ජ වෙන්න ඕනිත් නෑ. ‘සුජාත පුත්‍රයන්ගේ වික්‍රමය‘ දෙවෙනි කතාව. මේක මාරාව කතාවෙ අනිත් පිටුව වගේ. කවි පැටියෙක් හදා ගන්න පියෙකු දරන වෑයමක් මෙහි විස්තර වෙනව. එක අතකට ඒක කුනු බක්කියක හැදෙන ලමයෙකුගේ කතාවක්. ඒක දූශනයක්. කවි පැටියගෙ තාත්ත දුශනය වුනු ගැනි ගාව (කවි පැටියගෙ අම්ම ගාව) එයාගෙ පහරකින් මැරිල වැටෙනව. මේ කතාවම රූපකයක් ලෙස ගත්තොත් ලංකාවෙ රාජ්‍යයට එරෙහිවන ඕනෑම කෙනෙක් ආන්ඩුව අතින් මැරෙන්න තියෙන සම්භාවිතාව ගැන කියවෙන්නෙ. කවියෙක් වුනත් විප්ලව කාරයෙක් වුනත් වෙනසක් නෑ. ලසන්තම, ලලිත් කූගන් වෙන්නම ඕන නැ. ඒ නිසා පරිස්සම් වෙන්න කියල දෙන වෝනින් එකක් ලෙසත් මෙය ගන්න පුලුවන්. ඒ හැබෑ ලංකාවෙ අයට දෙන පනිවිඩය.
සරච්චන්ද්‍රගෙ කල්පනා ලෝකයත් මේ එක්කම කියවන්න හිතුන. ඒත් මේ කතා යථාර්තවාදී රීතිය ඔබ්බවා ගිය සංකීර්න කතා. ඒව නැවත නැවත වෙනස් විදියට කියවන්න කියල කතුවරය ආරාධනා කරනව. නිදසුනක් ලෙස කතාවක් ඉවර වුනාම ගැහැනු නම්වලට පිරිමි නම් දීල ආයෙම කියවන්න වගේ. ඇත්තටම මුලු ලෝකයම ඒ විදියට කියවන්න පුරුදු වෙන්න ඕන. මේ හැමදෙයකම තියෙන උත්ප්‍රාසාත්මක වේදනාවක් ඒ හරහා මතුකරගන්න පුලුවන්. ජීවිතය මොනතරම් හිරගෙයක්ද?
ගූ ගොඩක ඉන්න පනුවො වගේ අපි ලංකාවෙ ඉන්නෙ. නැද්ද? නැත්තං සජිත්ල ඔය තරම් දේවල් කියයිද අපිට? යහපාලනය ගෙනාවෙ එස් බී වගේ කාලකන්නි පෙන්නල. යහපාලනය ආපු ගමන් ඒ හාදයව භාන්ඩාගාරික වුනා. ඒත් අපිට කරගන්න දෙයක් තිබුනෙ නෑ. අපි බලල්ලු ගලේ රුන්න. වහන්න බෑ. ඔන්ලයින් පාංශුකූල මේ ගැන කරන විකාර කතාවක්. මහචාර්යවරයෙක් සකස් කරපු වාර්තාවක්. ඒක මාර කතාවක්. අද්‍යාපන ක්‍රමය ගැන විස්තරයක්. පොත් නොකියවා පොත් ගැන කරන විචාර. ඒවට දෙන සම්මාන. මේ අප්‍රසන්න නරාවල ගැන ලංකාව ගැන කරනවිස්තරයක්. පොත් නොකියවා පොත් ගැන කතා කිරීමේ පාඨමාලාව, සියදිසි නසා ගැනීමේ පහසු ක්‍රම ආදී අද අප විදින දුක හිතෙන ජීවිත කතා ගැන කරන කතා නැවත නැවත අපි ගැන අවධානය යොමු කරවනව.
ඊවා ලුනා සහ අනුර ඉතා පරිස්සමින් කියවන්න ඕන කතාවක්. කතාවකින් එලියට පනින චරිතයක් ඇත්ත ලෝකයට එනව. සදකඩපහන මේ පොත ගැන එයා කරන විවරනයක් කියල මට හිතෙන්නෙ මොකද මන්ද? කිසිවක් පිලිබද පුර්ව මතයන් සම්මතයන් කොතෙක් තිබුනද ඒ පිලිබද තවත් කතාවක් ගොතන්නට එය බාදාවක් කර ගන්නෙ මොකටද? අලුත් විදියට ජීවිතය කියවිය යුතු නොවෙයිද? ප්‍රීති. ඔයා නං මාර බඩ්ඩක්. අපිව නිතරම අතරමං කරවනව.

ඇය ශෝකී නම් වු ඇස්ටරොයිඩයයි. මේ කතාව මේ පොතේම සාරාංශය. දේවල් සිදුවෙනකං බලං ඉන්නවා ඇරෙන්න මිනිසුන්ගේ දුබල ආත්මයන්ට කල හැක්කේ කුමක්ද? ලෝක විනාශයක් වෙන බවට දක්වන අනතුරු ඇගවීම් හමුවෙ මිනිසුන් කෙසේ ක්‍රියා කරනු ඇතිද? ඒත් අද දින තමන් තෘප්තිමක් කල හැකි යමක් සොයා යාම ඇරෙන්න ඔවුන් කල යුත්තෙ කුමක්ද? බඹයක් තරම් ශරීරය ලෝකය නම් අපි ලෝකය විනාශවන මොහොත ගැන අනාවැකි කුමට. ? අවසන ඇස්ටරොයිඩය කඩා වැටෙයි. ලෝකය අලුවෙයි.
“තව අරක්කු බෝතලයක් මිළදී ගන්නට සල්ලි සොයා බැංකුවක් කඩමින් හුන් ජිනදාසගේ ගෝනියේ වූ සල්ලි කොල ඔහුට පෙර අළු විය“.
අප සාදා ගත් ලෝකයන් හලු වන්නේද මෙපරිද්දෙන්. ඕනෑම මොහොතක එය විය හැකියි. සූදානමින් සිටින්න. මේ ශෝකී ඇස්ටරොයිඩ අප වටා කැරකෙමින් තිබෙයි. ඇති තරම් සව්දිය පුරන්න. විඩා නිවන්න. නටන්න. ගයන්න. ඔබ අලුවීමට ආසන්නයි.



Thursday, October 13, 2016

ලීල පුංචියි මායි- චිත්‍රපටයේ තේමා ගීතය


එකෝමත් එක කාලෙක.....
පල ගැටියෙක්.....
ගිනි දලුවක්
සිනි ගොඩක් ලග
ඇඹලයියෙක්.... 

ආසයි මං කිමි දෙන්නට ගිනි දුලු අතරින්
සීනි කන්දක් මැදින්.....
ගිනි දලුවක්.... පලගැටියෙක්....
සීනි ගොඩක්.... ඇඹලයියෙක්....

ඉතිං මැරුනම මොකද වෙන්නේ...
කවුද දන්නේ
මොකද වෙන්නේ...
කොහෙන්ද ආවේ...
නෑනෙ දන්නෙ....

දුකයි ද අපි ගැන...
ලිදත් මගේ... මමත් ලිදේ...

දුකයි ද අපි ගැන...

Friday, October 7, 2016

හොදම විදිය- (කෙටිම කෙටි කතා)



ඉතිං ඇයි ඔක්කොම විස්තර නොකියන්නෙ?
කෝ කියන්න දෙන්නෙ නෑනෙ.  
එයා දාල අවෙ ඇයි.?
ම්ම්ම්ම්..... එයත් එක්ක ඉන්න ඕන ඇයි කියල මම ගොඩාක් කල්පනා කලා. ඒත් මට ඒකට හේතු හොයා ගන්න බැරි වුනා. එයා කියන විදියට මට ඉන්නත් බැරි වුනා.
කොහොමද එයා ඉන්න කිව්වෙ?
එයා කියන විදියට මම වැරදි ගොඩාක් කලා.
කියන්නකෝ....
වැඩ ඇරිල වේලාසන එන්න බැරි වුනා.
සමහරක් වෙලාවට යාලුවන්ගෙ ගෙවල්වල අවුරුද්දකට දෙපාරක් විතරවත් නොගිහින් රැයක් ඉන්න විදියක් තිබුනෙ නැ. ඒත් මම නොගිහින්ම බැරි වෙලාවට ගියා.
තවත් දවස්වල මම ආසම කරන තැන්වල කොහොමහරි රවුමක් දාල ගගක බැහැල පොඩි අඩියක් දාගන්න වෙලාවල් තිබුන. ඒත් ගෙදර ඇවිත් ඒ වරදට සතියක් විතර විදවන්න වෙනව.

අම්ම හම්බවෙන්න ගියත් ඒ තරම් කැමැත්තක් නැ. එයාට ඕන හැමවෙලාවෙම මම ගෙදර ඉන්න. ගෙදර. ගෙදර. ගෙදර. ඇත්තටම ගෙදර තියා ගෙදර කියන වචනයටවත් මම කැමති වුනේ නැ.
දැනුත් වමනයට එන්න වගේ. කෝ ඔයා මේ පැත්තට හැරෙන්න. මට ටිකක් ඔයාගෙ පපුවට තුරුල් වෙන්න ඕන.
අනේ රිදෙනව. හපන්නෙපා.
ඔයා දන්නෙ නැ. අපේ නැන්දම්ම කීව කතාවක්. එයා කියන විදියට කොල්ලන්නට පොඩි කාලෙ ඉදලම තනේ පේන්න බෑලු. හැටියක්ලු ඒක. ඒක හින්ද ඔයා ඒ ගැන වැඩිය හිතන්න එපා.
මම හැමදාම අහනව එයා කැමතිම විදිය කියන්න කියල. ඒත් එයා උඩ බලාගෙන හිනාවෙලා ඇස් පියා ගන්නව. සිහින් කෙදිරියක්. එපමනයි. අඩුම මදි කියලවත් කියන්නෙ නැ. ආසියාවෙ හැටිද? ඉතිං මම කැමතිම විදිය ගැන එයාට කියන්න වෙලාවක් මට හම්බුනේම නෑ.
පස්සෙ.. කාලයක් ගිහින් අපි යාලුවො වෙන්න තීරනය කලා. එදා ඉදල අපේ ප්‍රශ්න ගොඩාක් අඩු වුනා. ඇත්තටම ආදරය කරන්න නම් එක ගෙදරක ඉන්නැතුව මාසෙකට සැරයක් හම්බ වෙන ක්‍රමයක් හොයාගන්න වෙනව.
ඒකද ඔයා මාව මාසෙකට සැරයක් හම්බ වෙන්නෙ.
කෝ ඔය ජනේලය අරින්න. මී ගමුව වෙරලෙ හුලගට ඔයාගෙ තනපුඩු සිඹින්න. ඒ ලුනු රස මට උරන්න පුලුවන් එතකොට.
ඔව්. පැය දෙක තුනක් ඉන්න එක ඔයාටත් නැවුම්. මටත් නැවුම්. ඒ නැවුම් පුසුඹයේ මතක එක්ක තවත් දවස විසිගානක් ඉන්න එකත් නැවුම්.
ඉතිං. මාව හපන්න. පොඩික රන්න. පිරිමියෙක් වගේ හැසිරෙන එක මට එපා වෙලා තියෙන්නෙ. මේ තියෙන්නෙ ඔයාගෙ සුයාමය. ඔයාගෙ හෝරාව. මාව ගිලින්න ඔයාට බැරිද? ගුඩුස් ගාල. කෝ දෙන්න ඔය බියර් බෝතලය. කෝප්පයක් එපා. ඔයා බොන ඒවායින් ටිකක් මටත් දෙන්න. මුව මී බොන්න ඕන එහෙම.
ඒත් මට වෙලාවකට වරදකාරී හැගීමක් එනව. එයා මට ඇත්තටම ආදරය කරන්න ඇති. මමත් එහෙමයි. ඒත් එකම රටාවකට ඉන්න පුලුවන්ද?

මම වැඩියම කැමති ඔයාගෙ තට්ටමේ මේ ඇදල තියෙන මේ මලට. හපන්නද එතන?